Individuele emissies lijken acceptabel omdat gezondheidskundige limieten niet worden overschreden, maar samen kunnen emissies toch de gezondheid schaden. In dit VVM Café duiken we in de impact van cumulatie van stressoren en waarom juist het totaalplaatje cruciaal is voor betere en gezondere besluitvorming. Op basis van negen onderzoeken voor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, uitgevoerd door het consortium van Witteveen en Bos, TAUW en Haskoning, verkennen we hoe deze cumulatie beter in beeld gebracht kan worden.
donderdag 4 juni 2026
18:00 - 21:00 (inloop vanaf 17:30)
VVM Bureau (UCo gebouw)
2de Daalsedijk 6A, 3551 EJ Utrecht
Met deze kennissessie ga je beter begrijpen hoe verschillende milieufactoren samen impact hebben, en hoe je daar in beleid, projecten of onderzoek mee omgaat.
Let op, aan deze activiteit zijn deelnamekosten verbonden. Ga naar de kosten>>
Het consortium Witteveen en Bos, TAUW en Haskoning heeft voor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat negen onderzoeken uitgevoerd, waarvan het onderzoek naar cumulatie van stressoren er één van was. Individuele emissies lijken acceptabel omdat gezondheidskundige limieten niet worden overschreden, maar samen kunnen emissies toch de gezondheid schaden. Daarom moet ook cumulatie in beeld gebracht worden waardoor betere besluiten genomen kunnen worden.
Dit was ook één van de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid in het rapport Industrie en Omwonenden. Het doel van het onderzoek voor het ministerie van IenW was: stel pragmatische oplossingen voor om cumulatie (mee) te wegen bij ruimtelijke inrichting en vergunningen aan de industrie.
Met veel relevante stakeholders, zoals omwonenden van industrieën, omgevingsdiensten, GGD’en, RIVM, provincies, gemeenten en de koepels van de industrieën zelf, is gewerkt aan de vraag: wat kan vandaag al, en waar is doorontwikkeling nodig?
Tijdens dit VVM Café krijg je inzicht in bestaande methoden, hun mogelijkheden en beperkingen. Ook komen we met een voorstel hoe bij het inrichten van de ruimte beter rekening gehouden kan worden met cumulatie van stressoren. Uiteraard is er volop ruimte voor gesprek en uitwisseling van perspectieven met de aanwezigen.
17:30 Ontvangst met koffie/thee
18:00 Welkom en opening
door Marlouce Biemans, Haskoning, namens VVM sectie Gezonde Leefomgeving
18:10 Presentaties
Interactieve start: Omgaan met meerdere stressoren
door Kim Doornebosch, Paltrock BioChem
In deze interactieve aftrap duiden we de complexiteit van cumulatie. Aan de hand van herkenbare dilemma’s, zoals de afweging tussen minder stoffen of minder geluid, ervaar je hoe cumulatie vraagt om keuzes, afwegingen en bestuurlijke duiding.
Presentatie onderzoek Haskoning
door Jean-Marc Abbing, Haskoning
Jean-Marc ligt licht het door Haskoning uitgevoerde onderzoek toe. Daarbij komt aan bod wat er nu al mogelijk is binnen vergunningverlening, specifiek voor gevaarlijke stoffen. Kun je hierop vergunnen? En zo ja, hoe?
Cumulatie van geluid
door Erik Roelofsen, Nederlandse Stichting Geluidshinder
In deze presentatie wordt de methodiek voor cumulatie van geluid toegelicht. Daarbij kijken we niet alleen naar het optellen van waarden, maar vooral naar wat cumulatie in de praktijk betekent voor de leefomgeving.
19:10 Interactief deel: Hoe maak je cumulatie werkbaar?
Met behulp van stellingen gaan we in gesprek over de vraag hoe cumulatie werkbaar kan worden gemaakt.
20:30 Netwerkborrel
21:00 Einde
Met deze kennissessie ga je beter begrijpen hoe verschillende milieufactoren samen impact hebben, en hoe je daar in beleid, projecten of onderzoek mee omgaat.
De organisatie van deze bijeenkomst is in handen de VVM Sectie Gezonde Leefomgeving.