VVM logo nieuw 150x150

netwerk van milieuprofessionals

 

VVM logo nieuw 150x150

netwerk van milieuprofessionals

X

 

 

Hoopmakers

traject voor Groene professionals

5, 19 nov & 3 dec 2026

 

X

 

Hoopmakers

traject voor Groene professionals

5, 19 nov & 3 dec 2026

 

 

 

 

 

Hoopmakers - traject voor Groene professionals
Hoe je betrokken blijft bij natuur en landschap in tijden van verlies en verandering

Rouw: Hoe zou je de stand van de biodiversiteit in Nederland op dit moment beschrijven? “Heel erg slecht. We zijn in Europees verband het slechtste jongetje van de klas, op alle niveaus van biodiversiteit: soortenrijkdom, genetische variatie binnen soorten, interacties in ecosystemen, landschappelijke variatie.

Hoop: De natuur doet alles voor ons. Zie het als een research & development-afdeling die al 3,8 miljard jaar bezig is om met de beste oplossingen te komen

Interview met Louise Vet voor Re-generation | 19 december 2023

 

 

Praktisch

  10:00 - 16:30 (incl. lunch) - alle dagen

  Dag 1: do. 5 november 2026
  Fort bij Rijnauwen, Bunnik

  Dag 2: do. 19 november 2026
  De Kleverbergh, Erlecom

  Dag 3: do. 3 december 2026
  Buitencentrum Oostvaardersplassen, Lelystad

Adressen en routebeschrijvingen: zie onderaan.

 

Hoopmakers - traject voor Groene professionals
Hoe je betrokken blijft bij natuur en landschap in tijden van verlies en verandering

Rouw: Hoe zou je de stand van de biodiversiteit in Nederland op dit moment beschrijven? “Heel erg slecht. We zijn in Europees verband het slechtste jongetje van de klas, op alle niveaus van biodiversiteit: soortenrijkdom, genetische variatie binnen soorten, interacties in ecosystemen, landschappelijke variatie.

Hoop: De natuur doet alles voor ons. Zie het als een research & development-afdeling die al 3,8 miljard jaar bezig is om met de beste oplossingen te komen.

Interview met Louise Vet voor Re-generation | 19 december 2023

 

 
 

Praktisch

  10:00 - 16:30 (incl. lunch) - alle dagen

  Dag 1: do. 5 november 2026
  Fort bij Rijnauwen, Bunnik

  Dag 2: do. 19 november 2026
  De Kleverbergh, Erlecom

  Dag 3: do. 3 december 2026
  Buitencentrum Oostvaardersplassen, Lelystad

Adressen en routebeschrijvingen: zie onderaan.

Een dag vol inspiratie

Op 5 en 19 november en 3 december wordt de jaarlijkse verdiepende leerlijn over omgaan met ecologische rouw en het aanboren van Actieve Hoop georganiseerd door de Academie voor Landschap, een samenwerking tussen VVM, Staatsbosbeheer en NVTL. Het thema is het verdwijnen of veranderen van landschap en biodiversiteit zoals we dat kennen en waar we waarde aan hechten. Landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit worden zwaar belast, en natuurontwikkeling staat onder druk. Hoe gaan we om met deze werkelijkheid en de emoties die het oproept? Hoe kunnen we betrokkenheid bij  landschap en natuur opnieuw vormgeven? Hoe ga je het gesprek aan met bewoners en bezoekers, ook in een veranderend politiek landschap? En waar vindt je zelf de bevlogenheid, zorg en passie om bij te blijven dragen aan een toekomstbestendig landschap?

Iedere bijeenkomst bestaat voor de helft uit inleidingen en uitwisseling van en met experts, en voor de helft uit interactieve (werk-)sessies met uitwisseling en toepassing op de eigen praktijk. Het werk dat weer verbindt van Joanna Macy vormt inspiratie en leidraad voor de gesprekken en werksessies.

Deze serie biedt ruimte aan landschaps- milieu- en natuurprofessionals om op een andere manier te kijken naar hun beroep; wat komt er op ons af de komende jaren, hoe ga je het gesprek aan over klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en veranderingen in het landschap? Wat is onze rol in dit alles? Dit betekent dat we ook in zullen gaan op de situatie en professionele rol van de deelnemers. VVM, NVTL en Staatsbosbeheer organiseren deze samen.

 
 
 
na-avl-web-photo-by-gunnar-ridderstrom-on-unsplash

Waarom meedoen?

  • Reflecteer op je professionele rol bij klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en veranderingen in het landschap.

  • Ontwikkel nieuwe perspectieven op de relatie tussen mens, natuur en landschap.

  • Leer omgaan met emoties en weerstand die verandering en verlies kunnen oproepen.

  • Vertaal inzichten naar je eigen praktijk en ontdek nieuwe manieren om betrokkenheid vorm te geven.

  • Wissel ervaringen uit met andere professionals uit het groene werkveld.

 
 

Programma (onder voorbehoud)

3 dagen van 10.00 tot 16.30 inclusief lunch.

Dag 1: Tussen Hoop en Wanhoop

   5 november 2026
   Fort bij Rijnauwen, Bunnik

Deze dag gaat over gevolgen van de verregaande scheiding tussen mens en landschap/natuur. We bespreken de actuele impact die gezien wordt door deelnemers in het Nederlandse landschap. Lian Kasper geeft inzicht in de wereld van verschillende reacties op ‘slecht nieuws’ zoals apathie, technologisch optimisme, of burn-out.

In de middag werken we met methodes uit het Werk dat weer Verbindt van Joanna Macy om uit te wisselen en te zien hoe je kun je omgaan met de emoties die opkomen, op een manier die ondersteunend is aan je eigen betrokkenheid, motivatie en inzet.

Dag 2: Wisselende Perspectieven

   19 november 2026
   n.n.t.b.

Deze dag gaat over verbinding met de schoonheid en overvloed van landschap en natuur als basis van wezenlijke motivatie en inspiratie. Hoe kan de verbinding met de natuur helpen om een betrokken houding van Actieve Hoop te vinden? Kunnen we de schoonheid ervaren van onze rol en onze zorg voor natuur? We gebruiken verschillende oefeningen om de natuur op nieuwe manieren te ervaren.

In de middag ontdekken we een onverwacht perspectief: Landschappen worden meestal ingericht vanuit menselijk oogpunt. Wat gebeurt er als we naar landschap kijken door niet-menselijke bril? En hoe kun je de stem van niet-menselijke wezens laten klinken in besluitvorming? Broedplaats Kleverbergh, waar we op bezoek zijn, is een Zoöp: een organisatievorm waarbij de meer dan mens officieel deel is van de samenwerking via een ‘spreker voor de levenden’. Elmo Vermijs en/of Karina Hendriks geven een inkijkje in hoe het is om dit in de praktijk te brengen.

Dag 3: De kracht van betrokkenheid bij natuur

   3 december 2026
   Buitencentrum Oostvaardersplassen, Lelystad

We passen de opgedane inzichten toe op de praktijk van gebiedsprocessen. Hoe ga je om met emoties van bezoekers, bewoners en andere betrokkenen? Hoe geef je zo’n proces vorm en hoe communiceer je verandering? We zijn op bezoek bij Staatsbosbeheer in de Oostvaardersplassen en Hans-Erik Kuypers (Staatsbosbeheer) neemt ons mee in het praktijkvoorbeeld van het gebiedsproces daar.

In de middag gaan we richting de praktijk: Hoe krijg je mensen mee in enthousiasme voor de natuur? Hoe geef je betrokkenheid vorm? En natuurlijk: Wat kan en wil je zelf doen op basis van nieuwe inzichten uit deze leerlijn?


Lian Kasper, Programma-maker en trainer, VVM-sectie Landschap, Land & Co 


Hans-Erik Kuypers, boswachter Oostvaardersplassen, Staatsbosbeheer

Docenten:

Tarieven

€ 895,--  VVM-leden
€ 895,--  NVTL-leden en werknemers Staatsbosbeheer (graag aanmelden per e-mail via uaerub.[antispam].@vvm.info. 
€ 1195,--  Reguliere deelnemers

De kleine lettertjes
Tarieven zijn exclusief BTW.
Bij aanmelding via de website ziet u de 'inclusief BTW-prijs'.

VVM behoudt zich het recht de leerlijn te annuleren bij onvoldoende deelnemers tot 7 dagen voor aanvang van de cursus. 

Voor de annuleringvoorwaarden zie: onze algemene voorwaarden (.pdf). Kostenloos annuleren kan tot een maand voorafgaand aan de eerste cursusdag. Daarna bent u het volledige deelnamebedrag verschuldigd. U behoudt wel het recht om:
• een collega in uw plaats aan te melden, deze persoon treedt dan in uw rechten; of
• tegen betaling van 10% van de deelnamekosten met voorrang deel te nemen aan een eventuele herhaling van de cursus.

 
 

Locaties en routebeschrijving

Fort bij Rijnauwen

Fort bij Rijnauwen

Adres

Vossegatsedijk 3-5
Bunnik

Routebeschrijving

🚴 Per fiets vanaf Utrecht Centraal (Aanbevolen!)

Afstand: ~ 6,5 km (afhankelijk van route door Utercht)
Tijd: ~ 20 minuten

(Via centrum, kortste)
Vanaf fietsenstalling Utrecht Centraal Uitgang Smakkelaarsveld. Rechtsaf richting Vredenburgviaduct, Vredenburg, Lange Viestraat, Pottersstraat, op Neude linksaf naar Voorstraat, Wittevrouwenstraat, rechtsaf Lucasbolwerk, links Lucasbrug naar Nachtegaalstraat, Burg. Reigerstraat, Wilhelminapark via Loolaantje, Prins Hendriklaan, Sophocleslaan, rechtsaf Platolaan, Weg naar Rhijnauwen, volg de LF4 Midden-Nederlandroute/bordjes door het bos)

(Via Catherijnesingel)

Vanaf fietsenstalling Utrecht Centraal Uitgang Moreelse Park. Via Catherijnesingel (rechtsaf)

Twee opties:
via Gansstraat, Koningsweg (linksaf naar) Laan van Maarschalkerweerd (fietspad via Mytylweg, gelijk links) langs Galgenwaard/ Weg tot de Wetenschap Wittevrouwenstraat, rechtsaf naar Weg naar Rhijnauwen, Nachtegaalstraat, Burg. Reigerstraat, Wilhelminapark, Loolaantje, Prins Hendriklaan, Platolaan, Weg naar Rhijnauwen, volg de LF4 Midden-Nederlandroute/bordjes door het bos)

of via Ledig Erf, Tolsteegsteegsingel, Maliesingel, rechtaf Zonstraat, rechtsaf Mecklenburglaan, linksaf LF4 Midden-Nederlandroute/ Julianalaan, Koningslaan, rechtsaf Prins Hendriklaan, Sophocleslaan, rechtsaf Platolaan, Weg naar Rhijnauwen, volg de LF4 Midden-Nederlandroute/bordjes door het bos)

Fiets over de Ooijse Bandijk richting Ooij.
Voorbij Ooij, bij de splitsing met de Erlecomsedam ga je rechtsaf voorbij nummer 100
Volg het bord "De Kleverbergh" rechts de Dijk af
Bij aankomst zie je de de voormalige manege,
Fietsen kunnen geparkeerd worden in de rekken onderaan de dijk.

✅ Waarom fietsen?
Het fort is goed bereikbaar per fiets. Dit vervoersmiddel heeft onze voorkeur en tijdens activiteiten kunnen fietsen ook binnen de poort gestald worden.

🚍 Per openbaar Vervoer

- Vanaf Utrecht CS per bus in 10 minuten naar Halte Rhijnauwen in Bunnik (ca. 15 min. lopen).
- Vanaf Utrecht CS is het 20 minuten fietsen of kies voor een OV-fiets bij de P+R Utrecht Science Park (adres: Universiteitsweg, Utrecht, ca. 5 min. fietsen).
- Bij Botenverhuur De Rijnstroom verhuur is ook een OV-halte.

🚗 Autoroute

Let op: de omgeving van het fort is afgesloten voor gemotoriseerd verkeer.
Parkeren:
- De dichtstbijzijnde (gratis) parkeerplaats is naast Theehuis Rijnauwen (adres: Rhijnauwenselaan 16, Bunnik, ca. 5 min. lopen). Deze is in het weekend en op mooie dagen vaak vol.
- Een alternatief is de parkeerplaats in Utrecht Science Park (adres: Sorbonnelaan, Utrecht, ca. 15 min. lopen).

 

De Kleverbergh

De Kleverbergh

Adres

Erlecomsweg 20
Erlecom (gemeente Berg en Dal)

Routebeschrijving

🚴 Fietsroute vanaf Nijmegen (Aanbevolen!)

Afstand: ~ 8- 10 km (afhankelijk van vertrekpunt in Nijmegen)
Tijd: ~30- 35 minuten
Route: Een prachtige, groene route langs de Waal en door het landschap van de Ooijpolder.
Start in Nijmegen Centrum
Neem de fiets naar de Waalkade (bijv. via de Burchtstraat).
Fiets over de Ooijse Bandijk richting Ooij.
Voorbij Ooij, bij de splitsing met de Erlecomsedam ga je rechtsaf voorbij nummer 100
Volg het bord "De Kleverbergh" rechts de Dijk af
Bij aankomst zie je de de voormalige manege,
Fietsen kunnen geparkeerd worden in de rekken onderaan de dijk.

✅ Waarom fietsen?
Geniet van het mooie rivierenlandschap en de rust.
Geen parkeerdruk, geen files, en goed voor het milieu!

🚍 Per openbaar Vervoer

- Vanaf Nijmegen CS per bus (Bus 7 richting Ooij) ~ 25 minuten en ~ 20 min. lopen).
- Vanaf Nijmegen CS is het 30 minuten fietsen (huur bijvoorbeeld een OV-fiets).

🚗 Autoroute

Navigeer naar Erlecom (voorbij Nijmegen, Beek-Ubbergen en Ooij)
Na de Erlecomsedam 100: Direct rechtsaf de dijk af, bij het bord van De Kleverbergh.
Volg de bordjes P
Parkeren onder aan de dijk (gratis, eigen terrein).

 

Buitencentrum Oostvaardersplassen

Buitencentrum Oostvaardersplassen

Adres

Kitsweg 1
Lelystad

Routebeschrijving

🚴 Fietsroute vanaf Nijmegen (Aanbevolen!)

Afstand: ~ 8,5 - 10 km (afhankelijk van route vanaf Lelystad)
Tijd: ~30 - 35 minuten

Korste: Rechtsaf Middenweg op, rechtsaf Het Bildt op, via Zwanenwater, Waterland, onder viaduct door naar links, fietspad volgen onder rotonde door naar rechts de Buizerdlaan op, via Buizerdweg. Na 2,2 km linksaf Knardijk op, na 1,9 km rechtsaf Klitsweg op (borden volgen bezoekerscentrum).

Via Zonnedauwlaan: Rechtsaf Middenweg op, linksaf naar Tjalkbrug, bij Y-splitsing rechts, fietspad volgen naar Zuidbrug, bij T-splitsingrechtsaf via Zonnedauwlaan (1,9 km), linksaf de Buizerdlaan in, via Buizerdweg. Na 2,2 km linksaf Knardijk op, na 1,9 km rechtsaf Klitsweg op (borden volgen bezoekerscentrum).

Langste, via ... Rechtsaf Middenweg op, rechtsaf Het Bildt op, via Zwanenwater, Waterland, onder viaduct door naar Woonhavenpad en deze volgen via woonhavenbrug, rechtsaf na de Woonhavensluis, langs het skatepark, bocht naar links Andijkpad op (2 km), fietspad volgen langs rotonde. Volgende rotonde linksaf Knardijk op, deze 4 km volgen, linksaf Klitsweg op (borden volgen bezoekerscentrum).

✅ Waarom fietsen?
Geniet van het mooie landschap en open poldergebied (vooral bij de laatste route).
Geen parkeerdruk, geen files, en goed voor het milieu!

🚍 Per openbaar Vervoer

Het buitencentrum is moeilijk bereikbaar met het OV. Bij NS-station Lelystad zijn OV-fietsen te huur.

🚗 Autoroute

Navigeer naar Buitencentrum Oostvaardersplassen, Kitsweg 1, Lelystad. 
Er is voldoende parkeergelegenheid.

 

Dit leertraject wordt georganiseerd door VVM sectie Landschap (Lian Kasper) i.s.m. Staatsbosbeheer en NVTL.