Utrecht, 23 april 2026
De huidige intensieve veeteelt vernielt de natuur en zet een stikstofslot op o.a. woningbouw. Het kabinet moet dus niet pappen en nathouden, maar juist de verandering inzetten naar een duurzame veeteelt. En dat hoeft de schatkist, en dus de belastingbetaler, niets te kosten. Dat stelt Johan Sliggers (voormalig themacoördinator verzuring bij het ministerie van milieu) in Tijdschrift Milieu nr. 2, dat op 23 april verschijnt.
Het is een illusie dat een gezonde natuur mogelijk is naast intensieve veeteelt. Toch blijft dat voor nu het uitgangspunt van het stikstofbeleid van het kabinet. Het voer voor de vele miljoenen beesten en het overmatig gebruik van kunstmest om zelf voer te verbouwen, is de oorzaak van ons enorme stikstofoverschot. Een visie op welke veeteelt gewenst is in Nederland wordt node gemist. Gevreesd moet worden dat het voorgestane beleid, zoals verwoord in het Coalitieakkoord, de juridische toets der kritiek niet kan doorstaan. Afscheid nemen van de intensieve veeteelt verlost ons van niet alleen de stikstofcrisis, maar draagt ook bij aan vermindering van andere milieuproblemen als waterverontreiniging en klimaat.
Het huidige beleid leidt tot schaalvergroting in de landbouw en tot megastallen. Een ontwikkeling die de meeste Nederlanders niet willen. Zij begrijpen heel goed dat de intensieve veeteelt produceert voor de export en dat wij letterlijk met de shit blijven zitten. “Het moet toch zo langzamerhand duidelijk zijn dat er In Nederland geen plaats is voor de bio-industrie,” zegt Johan Sliggers. “Ik pleit dan ook voor een brede discussie over de(on)wenselijkheid van de intensieve veeteelt in Nederland.”
Sliggers wil afscheid nemen van het steeds complexer wordende stikstofbeleid. Hij pleit voor een transitie naar duurzame veeteelt, zoals de Task Force on Reactive Nitrogen voorstelt. Deze internationale expertgroep stelt een duurzaam niveau van veeteelt voor van 1 melkkoe per hectare (of 7 varkens, of 8 schapen/geiten, of 150 stuks pluimvee etc.). Zo’n norm is eenvoudig te handhaven en een communicatief eenvoudige boodschap.
Volgens Sliggers hoeft een exit van de bio-industrie de schatkist niets te kosten, mits je het slim aanpakt. Een mogelijk stappenplan heeft Sliggers gepubliceerd in het Tijdschrift Milieu, juli 2023. De 20 miljard euro uit het huidige stikstoffonds is dan niet meer nodig voor de landbouwsector. Dit geld kan dan besteed worden aan het meer energie-onafhankelijk maken van Nederland. De verstokte vleeseter krijgt wel met hogere kosten te maken, die kunnen oplopen tot honderden euro’s per jaar. “Maar minder vlees eten, zoals het Voedingscentrum recent nog adviseerde in de bijgestelde ‘Schijf van Vijf’, is sowieso gezonder,” zegt Sliggers. “Straks wordt het dus ook nog veel voordeliger.”
Het artikel van Johan Sliggers is te lezen via milieu.vvm.info
Het eerdere artikel over het stappenplan staat op urlr.me/!stappenplan
Noot voor de redactie, niet voor publicatie
Jaap Rodenburg, hoofdredacteur Tijdschrift Milieu - een uitgave van VVM netwerk voor milieuprofessionals, milieu@groenvoer.nl mobiel +31 6 270 225 18.
Voor vragen over VVM neemt u contact op met het VVM bureau, bureau@vvm.info T +31 30 232 29 89.
